Banken en hypotheken, een inleiding

Gisteren heeft SOMI formeel bezwaar gemaakt tegen twee besluiten van de Autoriteit Consument & Markt om bepaalde informatie over de Nederlandse hypotheekmarkt niet openbaar te maken. SOMI heeft deze informatie opgevraagd met als doel te achterhalen welke informatie de ACM hierover heeft verzameld, in het bijzonder over de periode 2008-2015, en met wie deze informatie (wel) is gedeeld.
 
U kunt het bezwaarschrift
hier downloaden.
 
Met het bezwaarschrift is de eerste stap gezet in de aanloop naar juridische procedures om meer informatie voor het publiek beschikbaar te krijgen. Bij gelegenheid hiervan onze eerste nieuwsbrief, waarin wij het verslag van onze activiteiten, en het verloop van ons onderzoek, met u delen.
Het was deze maand 10 jaar geleden, dat de financiële crisis startte. Dat is althans de mening van de Europeanen. Voor de Amerikanen is de officiële start van de crisis het omvallen van Lehmann Brothers in september 2008.
 
Europa kiest voor augustus 2007, omdat in deze maand BNP Paribas in een officiële mededeling verklaarde drie hedgefunds te sluiten, omdat de bank niet in staat was om de waarde van de producten in de hedgefunds te bepalen. Beleggers werden in een klap meer dan € 7 miljard armer. Ze voelden zich om meerdere redenen zwaar gedupeerd. Amper een maand eerder had de toenmalige topman van de Franse bank bij de presentatie van de cijfers over het 2de kwartaal bezworen dat de bank zich verre hield van beleggen in ingewikkelde Amerikaanse producten.
 
Het duurde nog ruim een jaar voordat de crisis over Nederland rolde. Pas in het najaar van 2008 arriveerde de crisis hier. Ook in ons land overheerste aanvankelijk de ontkenning. De crisis was eerst en vooral een Amerikaanse crisis, een crisis van de woningmarkt aldaar. Dat staat te lezen in de Macro Economische Verkenningen voor 2008, opgesteld door het CPB. Als Nederland al geraakt zou worden, dan trof het vooral de export. In het meer sombere scenario zou de groei in 2008 niet uitkomen op 2,5% maar op slechts 1,75%.
Dat optimisme overheerste ook nog in de MEV van 2009. Die verscheen bijna letterlijk aan de vooravond van het omvallen van Lehmann Brothers. Nederland staat er nog steeds goed voor. Veel conjunctuurindicatoren presteren nog steeds boven hun langjarig gemiddelde, zo stelde het CPB tevreden vast.
 
Het CPB toont zich ook tamelijk optimistisch over de gevoeligheid van Nederland voor de kredietcrisis die zichtbaar is geworden in augustus 2007:
 
In Nederland bestaat geen significant subprime-segment in de hypotheekmarkt, waardoor de directe kredietrisico’s voor banken beperkt zijn. Wel hebben Nederlandse banken (en verzekeraars) pakketten met subprime-hypotheken gekocht, maar de omvang hiervan is eveneens beperkt vergeleken met de belangrijkste Amerikaanse en Europese zakenbanken.
 
De kans op grootschalige financiële problemen bij gezinnen in Nederland als gevolg van een rentestijging is ook relatief klein, doordat het aandeel van hypotheken met een variabele rente hier laag is (zie tabel).
 
Uit OESO-onderzoek blijkt voorts dat de kans op een substantiële huizenprijsdaling als gevolg van een rentestijging in Nederland relatief gering is. Hierbij speelt een rol dat in de afgelopen jaren de nominale (en ook de reële) huizenprijs zich in ons land veel gematigder heeft ontwikkeld dan in andere landen, uitgezonderd Duitsland, waardoor overwaardering minder waarschijnlijk is. Al met al lijkt de particuliere consumptie in ons land niet de gevoelige plek voor de kredietcrisis ‘.
 
De inschatting van het CBP is, zeker achteraf gezien, veel en veel te optimistisch geweest. Uiteindelijk dreigde het Nederlandse bankwezen, maar ook het verzekeringswezen, te bezwijken onder het geweld dat vanuit de VS de Nederlandse kusten bereikte.
 
De Nederlandse financiële sector bleek door zijn verwevenheid met de internationale kredietmarkten juist extreem kwetsbaar voor de gevolgen van de kredietcrisis. Die kwetsbaarheid was zo groot dat de Nederlandse overheid de sector met vele miljarden te hulp moest schieten om een ineenstorting te voorkomen. Fortis, ABN Amro, ING en Aegon konden alleen overeind blijven dankzij miljardeninjecties van de overheid.
 
De enige bank die op eigen kracht verder kon, was Rabobank. Die maakt daar vol trots melding van in het jaarverslag over 2008. Rabobank weet ook nog te melden de vruchten te plukken van de chaos in de financiële sector. De bank weet zijn positie op de spaarmarkt te versterken en claimt met een aandeel van 43% marktleider in Nederland te zijn. Hoewel de hypotheekmarkt zware klappen te verduren had aan het einde van 2008 wist Rabobank ook hier zijn positie te versterken en steeg haar marktaandeel van 28% naar 30%.
Rabobank wist haar positie op de markt voor hypotheekverstrekking ook dankzij de (onbedoelde?) steun van de overheid te versterken, maar daarover de volgende keer meer!
 
(wordt vervolgd)
Wilt u onze inspanningen ondersteunen en als eerste op de hoogte blijven van het nieuws? Of heeft u zelf een hypotheeklening afgesloten of verlengd sinds 2008? Sluit u dan aan bij onze actie. Dat kan in 2017 voor EUR 25,- per jaar, of met een eenmalige bijdrage voor alle jaren van EUR 250,-. U kunt opgeven en direct online betalen via deze link.
Copyright © *|CURRENT_YEAR|* *|LIST:COMPANY|*, Alle rechten voorbehouden.
*|IFNOT:ARCHIVE_PAGE|* *|LIST:DESCRIPTION|*

Onze adresgegevens:
*|HTML:LIST_ADDRESS_HTML|* *|END:IF|*

Hier kunt u uw voorkeuren voor het ontvangen van onze mails aanpassen:
Update uw gegevens of schrijf u uit van deze lijst.

*|IF:REWARDS|* *|HTML:REWARDS|* *|END:IF|*